Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp

De rattenvangers van de publieke opinie

Laatst werd er een familielid op straat door een wildvreemde man staande gehouden met de vraag ‘is Zwarte Piet wel of geen racisme?’ Toen mij dit later die dag telefonisch werd medegedeeld moest ik direct denken aan een interview met de aanstichter van de Zwarte Piet is Racisme-beweging, Quincy Gario. Het interview, dat ik via een – inmiddels gemute- vriend op mijn Facebook tijdlijn zag langskomen, had de belangrijkste conclusie als titel boven het artikel gepleisterd: ‘Geen mening hebben over zwarte Piet is niet meer mogelijk’.

Nu heb ik enige ervaring met de wereld van de publieke opinie. Ik heb een paar jaar aan de marge van de publieke media rondgeklooid, en het was daarbij mijn taak om een visie te geven op het actuele die niet zozeer in lijn der verwachtingen lag als de antwoorden die wildvreemde mannen op straat van mijn onthutste familieleden verwachten, namelijk dan wel een ‘ja’ of een ‘nee’, maar een ‘filosofische’ of ‘genuanceerde’ variatie op dat thema. Een ‘nee, mits’, of een ‘ja, maar’. Zoals Gario zegt, geen mening is ‘niet mogelijk’. 

Vroeger liet ik mij weleens uit de tent lokken en gaf ik mijn mening, op karakteristieke wijze, niet in de vorm van een ja of nee, maar in een betoog waarom het ‘Zwarte Piet is Racisme’-geklaag een zoveelste uiting is van een overgesocialiseerde klasse die het aan daadwerkelijke problemen ontbreekt en dus losgaat op dit soort futiliteiten, waarop een voor iedereen behalve mijzelf voorspelbare kakofonie van razernij losbarstte en er mij iets begon te dagen over de aard van wat hoogdravend het ‘publieke debat’ wordt genoemd. 

Het antwoord dat naar aanleiding van mijn recalcitrante artikel werd gezocht in de uitdijende comment sectie, was namelijk een antwoord op de enige vraag die ertoe doet in de publieke opinie: ja of nee, voor of tegen. To each his own, is mijn liberale antwoord op alles dat geen daadwerkelijk leed veroorzaakt. Waarop het uiteraard aan de activisten is om mij de les te lezen over hoe microagressies werken, en zo gaat het circus langs bij elke blog.

Het reactionaire karakter van publieke media valt nog het beste te zien in de recente alternatieve media. Wat begon met het ontmaskeren van de academische hekserij van een Gloria Wekker, eindigt met het op het schild hijsen van onfrisse figuren want ‘tegen links’. Steeds kom ik terug bij Adorno, en de onontkoombare relatie tussen A en niet-A, waarbuiten er binnen de publieke ruimte geen andere uitkomst denkbaar is. 

Toch neem ik mij iedere keer weer voor om niet te worden gelokt door de rattenvangers van de publieke opinie. Om dit keer te ontsnappen aan de verleiding te moeten kiezen tussen het een en het ander. Geen standpunt in te nemen waarbij de onderwerpen reeds voor mij gekozen zijn. Mijn ratio niet cynisch te laten inzetten door anderen. Mij niet te laten vertellen door het NOS-journaal op welk ‘ethisch’ thema mijn intellectuele kracht nu weer moet worden gericht. Ik ben het onherroepelijk zat. Ik wens niet langer onderdeel te zijn van het ‘publieke debat’, van de ‘grote discussies van deze tijd’.

Mijn antwoord op Zwarte Piet en op alle onderwerpen die nog nakomen blijft onveranderlijk, hoeveel ‘hard cases’, trieste gevallen en getraumatiseerde kinderen er door de publieke opinie ook ten tonele worden gevoerd. To each his own. Whatever may be, whatever the cost. 

Visits: 135

Gesprek met een jonge dichteres over Piet Gerbrandy. Ze was met hem in de clinch gegaan, iets over een canon, die Gerbrandy uiteraard zeer noodzakelijk

Lees meer >>

Op Meander een recensie van de nieuwe bundel van Maarten van der Graaff, ‘Nederland in Stukken’, nadat deze al door evangelist Schaaper in de Groene

Lees meer >>

Een goed persoon bewandelt de weg die slechte personen voor hem plaveien.

Lees meer >>

Woke zijn in de kunst. Woke zijn in de kunst? Ja, Woke zijn in de kunst. Dat was het thema van de eerste aflevering van

Lees meer >>